عطا ملك جوينى

658

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسي )

بيشتر پادشاه‌زادگان در مقام كلران گرد آمدند . « شيلامون بيتكچى » را به نزديك اغول‌غايمش و پسران او خواجه و ناقو فرستادند و علم دار بيتكچى را به نزديك ييسو منكو « 1 » كه : « بيشتر از اروغ « 2 » چنگز خان جمع شده‌اند و كار قوريلتاى تا غايت موقوف شما بوده است و عذر و دفع را مجال نماند . اگر شما را انديشهء يكدلى و يكتوئى است پيشتر به قوريلتاى حاضر بايد آمد تا مصالح ملك به اتّفاق ساخته شود و نقاب شايبهء وحشت و نفاق از چهرهء وفاق برانداخته . » و در مقدّمه سيرامون نيز به نزديك خواجه و ناقو ايلچيان فرستاده بود و ميان ايشان مصادقتى و مصافاتى از روى آنك عند الشّدائد تذهب الأحقاد « 3 » حاصل آمده . چون دانستند كه از مدافعت فايده‌اى نخواهد بود ناقو اغول روان شد ، و قداق نوين و جمعى از امراى حضرت كيوك خان روان شدند ، و يسنبوقه اغول برادر قراهلاكو از مقام خويش بر موافقت ايشان با نزديك سيرامون رسيد . و هر سه در يك موضع گرد آمدند . و در افواه آن بود كه به قصد مسلمانان انديشه كرده‌اند . و بعد از آن خواجه نيز به آهستگى جنبان گشت و امروز و فردا مىگفت و به لعلّ و عسى « 4 » تزجيهء « 5 » وقت مىكرد . و هنوز ايشان را در خيال آنك بىحضور ما كار قوريلتاى تمشيت نپذيرد و رونق نگيرد و آن مصلحت مكفّى نشود . و چون سيرامون و ناقو نزديكتر بودند پادشاه‌زادگان و امرا و نوينان كه در خدمت منكو قاآن بودند به اتّفاق نزديك ناقو و سيرامون فرستاد كه : « اگر شما را در مبادرت به جمعيّت توانى « 6 » و تأنّى خواهد بود ما منكو قاآن را به خانى برمىداريم . » چون دانستند كه مدافعت و مماطلت « 7 » به حصول مقاصد و مباغى « 8 » مفضى نخواهد بود « 9 » وعده نهادند كه ما نيز فلان وقت به جمعيّت رسيم . و بر مثال حركت ثوابت كواكب در جنبش آمدند و با مراكب و كتايب « 10 » و عساكر و مقانب « 11 » به آهستگى حركتى مىكردند با شتران پربار و گردون‌هاى « 12 » بسيار : ما للجمال مشيها وئيدا * أ جندلا يحملن ام حديدا

--> ( 1 ) - ييسومنكو : پسر پنجم جغتاى . ( 2 ) - اروغ : خويش و تبار ، نسل . ( 3 ) - عند . . . به هنگام سختىها كينه‌ها [ از بين ] مىرود . ( 4 ) - لعلّ و عسى : شايد و باشد كه . ( 5 ) - تزجيه : گذراندن زمان . ( 6 ) - توانى : سست شدن . ( 7 ) - مماطلت : دفع الوقت كردن . ( 8 ) - مباغى : مطلوبات . ( 9 ) - معنى جمله : وقتى فهميدند كه دفع الوقت و پشت‌هم‌اندازى در رسيدن به انديشه‌ها و خواسته‌ها سودمند نخواهد بود . . . ( 10 ) - كتايب : لشكرها ، جمع كتيبه . ( 11 ) - مقانب : جماعت سواران ، جمع مقنب . ( 12 ) - گردون : ارابه .